چرتکه

گاه نوشت های یک چرتکه در باره‌ی رایانه و موسیقی

Archive for the ‘وب’ Category

XB Zar جانشینی برای Tahoma

with 4 comments

دیروز در پست «Tahoma فونتی پراستفاده اما بی‌روح» گفتم که کمبود یک فونت زیبا و مناسب احساس می‌شود و همین طور گفتم که نحوه‌ی استفاده از آن را توضیح خواهم داد. دوستان لطف کردند و در نظراتشان گفتند که این تغییر باید از سوی مایکروسافت صورت بپذیرد اما راه حل از آن چیزی که شما فکر می‌کنید راحت‌تر است، واقعا راحت‌تر!

همان طور که می‌دانید صفحات وب با HTML نوشته می‌شوند و وظیفه‌ی شکل دادن به HTML را CSS بر عهده دارد. درواقع صفحات وب را می‌توان به یک ساختمان تشبیه کرد که ستون‌ها و آجر‌های آن HTML  و گچ و رنگ آن CSS است. خب، ما در CSS یک دستور داریم به نام font-family که با استفاده از آن فونت مورد نظر را برای نمایش صفحاتمان تعیین می‌کنیم. صبر کنید! نکته‌ی اصلی همین جاست! به نمونه‌ی زیر توجه کنید:

body {
font-family: Tahoma, 'Lucida Grande', Verdana, Arial,
 Sans-Serif;
}

همین طور که می‌بینید من از چندین فونت برای نمایش صفحات استفاده کرده‌ام. چرا؟ فرض کنید فونت Tahoma در کامپیوتر طرف موجود نبود. مرورگر به سراغ فونت بعدی می‌رود و اگر آن هم موجود نبود به سراغ بعدی و… . این روند ادامه دارد تا مرورگر به فونتی برسد که در کامپیوتر طرف موجود باشد و اگر هم هیچ کدام موجود نبود از فونت پیش‌فرضش استفاده می‌کند اما همچین چیزی امکان ندارد چون این‌ها جزو فونت‌های پیش‌فرض ویندوز هستند اما ما می‌توانیم از این قابلیت به نفع خودمان استفاده کنیم. به این مثال توجه کنید:

body {
font-family: 'XB Zar', Tahoma, 'Lucida Grande', Verdana,
 Arial, Sans-Serif;
}

اگر فونت XB Zar موجود نبود مرورگر به سراغ فونت بعدی می‌رود که همانا فونت Tahoma ست و با این کار هیچ مشکلی در نمایش صفحات به وجود نمی‌آید چون اگر فونت زر موجود نبود به سراغ تهوما می‌رود و از آن استفاده می‌کند. تنها کاری که ما باید انجام بدهیم اصلاح این دستور و درخواست از کاربران برای نصب این فونت بر روی کامپیوترشان است. برای این کار سایت IRMUG یک سری بنر تهیه کرده است که شما می‌توانید آن را در گوشه‌ی سایت یا وبلاگتان قرار دهید تا کاربران را هرچه بیشتر با این فونت آشنا کنید.(صفحه‌ی مربوط به بنر‌ها) و برای دانلود این فونت از این لینک استفاده کنید.

هدف من از این پست این نیست که از کاربران بخواهیم یک شبه، تمامشان این فونت را نصب کنند اما ما می‌توانیم با آگاهی دادن به آن‌ها، از آن‌ها بخواهیم برای کمک به حس زیبایی شناسیشان از این فونت استفاده کنند و در واقع ما با این کار روح زیبایی را به کالبد وب فارسی می‌دمیم. به امید وبی سرشار از زیبایی!

پ.ن1: اگر هنوز با توضیحات من قانع نشدید این عکس را ملاحظه کنید.

Advertisements

Written by مهیار

ژوئیه 17, 2007 at 10:41 ق.ظ.

Tahoma فونتی پراستفاده اما بی روح

with 11 comments

امروزه فونت Tahoma به استاندارد بی چون و چرای وب تبدیل شده است. نزدیک به 99٪ سایت‌ها و وبلاگ‌ها از این فونت استفاده می‌کنند و آن یک درصد هم خودم تا به حال نمونه‌اش را ندیدم اما آیا فکر می‌کنید که محبوبیت و گستردگی استفاده از این فونت به خاطر زیبایی و مناسب بودن آن است؟ به نظر من نه! چون در واقع انتخاب دیگری وجود ندارد! کل فونت‌هایی که هم دارای حروف انگلیسی و هم فارسی است سه تا است: Arial، Tahoma و Times. دو فونت دیگر هم به خاطر زیبا نبودن به ندرت استفاده می‌شوند (حالا بگذریم که خود Tahoma هم چندان زیبا نیست) و مشکل کمبود فونت‌های مناسب دیگر واقعا احساس می‌شود.

سایت IRMUG که در واقع سایت کاربران ایرانی سیستم عامل مک است که ابتدا برای رفع کمبود فونت مناسب در مک، اقدام به ساخت یک سری فونت فارسی کرده است و پس از مدتی سری دوم این فونت‌ها را با نام X2 عرضه کره است که قابلیت استفاده در سیستم عامل‌های ویندوز و لینوکس را نیز دارد.

توصیف این قلم‌ها از زبان سازنده:

قلم‌های سری ایکس۲ بر اساس قلم‌هائی که به رایگان در دسترس عموم قرار دارند ساخته شده و برای زبانهای فارسی، عربی، اردو، پشتو، دری، ازبک، کردی، ترکی قدیم (عثمانی) و ترکی جدید (لاتین) تعمیم داده شده‌اند.

این قلم‌ها به دو تکنولوژی OpenType و AAT مجهز بوده و بر روی هر پلاتفرمی – مک یا ویندوز و لینوکس – قابل استفاده هستند.

اما حالا می‌گویید چه نیازی به این فونت‌ها داریم؟ در توضیحات سازنده جواب این سوال را پیدا خواهید کرد:

لازمهٔ قلم فارسی برای وِب وجود حروف لاتین در خود قلم میباشد و بدین ترتیب بسیاری از قلم‌های فارسی و عربی که حروف لاتین ندارند به درد وِب نمی‌خورند و البته برخی، حروف ویژهٔ فارسی هم ندارند که آن بحث دیگریست.

تاهوما، تایمز و اریال قلم‌های لاتینی هستند که برای متون لاتین طراحی شده‌اند که ضمناً حروف فارسی و عربی نیز دارند. تنظیمات این قلم‌ها همگی بر اساس نمایش optimal حروف لاتین صورت پذیرفته‌اند. مثلاً در حالی که حروف فارسی تایمز و اریال عیناً از یکدیگر کپی شده‌اند، فاصلهٔ خطوط این دو قلم تفاوت دارد و این تفاوت بخاطر تفاوت حروف لاتین این دو قلم و ضرورت های بهترین شیوهٔ نمایش حروف لاتین این قلم‌ها می‌باشد.

برای اینکه حروف فارسی و عربی، بخاطر ویژگی نوشتاری خودشان، از مرزهای این فاصلهٔ خطوط تجاوز نکنند، اندازهٔ حروف در تایمز و اریال به اندازه‌ای کوچک شده است که در این فاصله بگنجد. این امر بزرگنمائی حروف فارسی را برای یک سایز مشخص قلم اریال یا تایمز بسیار کاهش داده است. جنبهٔ مثبت این امر این است که متن فارسی، اگرچه کوچک ولی از قواعد اساسی استتیک حروف فارسی و عربی تبعیت می‌کند.

تاهوما از سوی دیگر، راه حل دیگری را برگزیده است. تاهوما برای مراعات بزرگنمایی در محدوده ای که حروف لاتین تاهوما برایش مشخص کرده‌اند، سر و دُم حروف فارسی و عربی را قیچی کرده است، آنها را بالا و پائین کرده است تا در این محدوده بگنجد. این اگرچه هدف اصلی این طراحی، یعنی خوانا بودن متن فارسی در قلم سیستم را عملی کرده است، ولی در فقدان آلترناتیو برای کاربران فارسی زبان، لطمهٔ سنگینی به حس زیبائی شناسی کاربران فارسی زبان، بویژه نسل جوان‌تر وارد آورده است. مخالفت من با تاهوما، مخالفت با فرسایش حس زیبا شناسی خط فارسی در میان کاربران کامپیوتر است. حساسیت من حتی به شکل خط تاهوما هم نیست. در کار صفحه پردازی هرگونه ابتکاری جایز است. حساسیت من به نقشی است که تاهوما در فضای وِب فارسی پیدا کرده است و به استاندارد بالفعل نمایش متون فارسی در وِب بدل گشته است.

یک قلم فارسی مناسب وِب، قلمی است که حروف لاتین دارد ولی فاصلهٔ خطوط برای نمایش مناسب متن فارسی تنظیم شده است. این فاصله شاید برای حروف لاتین زیاد باشد ولی برای زبانهای فارسی و عربی و… مناسب است. حروف لاتین تنها به عنوان پشتیبان برای متن فارسی در نظر گرفته شده‌اند. در واقع در یک قلم فارسی برای وِب، همان معامله‌ای با حروف لاتین شده است که تایمز و اریال و دیگر قلم‌های کنونی فارسی یا عربی به پیش‌کسوتی یا پیروی از آن، با فارسی کرده اند. یعنی اینکه حروف لاتین در یک قلم فارسی برای وِب، تابعی از ملازمات استتیک خط فارسی شده است. پس به همان اندازه که یک قلم فارسی وِب برای متون صرفاً لاتین نامناسب است، یک قلم لاتین مثل اریال نیز برای متون صرفاً فارسی نا مناسب است… چه به لحاظ ریزی و چه به لحاظ غیر optimal بودن فاصلهٔ خطوط.

متن کامل توضیحات سازنده را در اینجا بخوانید.

فونتی که آن‌ها برای حل این مشکل ساخته‌اند XB Zar نام دارد. من این فونت را امتحان کردم و دیدم که واقعا زیبا و مناسب فارسی است. هم حروف فارسی آن زیبا هستند و هم حروف لاتین آن اما تعجب می‌کنم هیچ گونه حمایتی از کار ارزنده‌ی آن‌ها نشده است و من در هیچ سایت و یا وبلاگی ندیدم که حتی آن را معرفی کند… بگذریم. به هر حال من که وظیفه‌ی خود دانستم تا آن را معرفی کنم و در پست بعدی نحوه‌ی استفاده از آن را توضیح خواهم داد.

Written by مهیار

ژوئیه 16, 2007 at 3:54 ب.ظ.

AOL هم کم نیاورد

leave a comment »

همان طور که می‌دانید بازار صفحه‌های شخصی یا صفحه‌های شروع واقعا داغ است و شرکت‌های بزرگی مانند گوگل، مایکروسافت، یاهو و… هر کدام این سرویس را ارائه می کنند و سعی دارند هرکدام از دیگری پیشی بگیرد. شرکت AOL هم یکی از  بزگترین شرکت‌های اینترنتی است و بسیاری از کاربران آن را به خاطر مسنجر این شرکت می‌شناسند چون بیشترین کاربر را، مسنجر این شرکت دارا می‌باشد و همین طور خدمات ایمیل آن هم بسیار محبوب است.

AOL هم برای این که از رقیبانش عقب نماند، صفحه‌ی شخصی خود را به نام My AOl برای کاریران عرضه کرده است. اگر بخواهیم آن را با صفحه‌های شخصی دیگر مقایسه کنیم، Netvibes (+) شبیه‌ترین به آن است چون از لحاظ طراحی واقعا شبیه Netvibes است. این سرویس به طور پیش‌فرض سه سریرگ دارد که سربرگ اول به نام MyPage است و در واقع همان صفحه‌ی شروع است و شامل اخبار آب و هوا، سرویس‌های مختلف AOL، دفترچه یادداشت و… می‌باشد. My AOL مانند بسیاری از صفحه‌های شروع دیگر بر اساس تکنولوژی AJAX نوشته شده که باعث می‌شود به راحتی بشود از آن استفاده کرد. سربرگ دیگر به نام Mgnet است که در واقع نو‌آوری این سرویس محسوب می‌شود. در Mgnet یک سری شاخه‌ی اصلی به صورت عکس وجود دارد. مثلا من می خواهم از اخبار مریوط به افراد مشهور (Celebreities) مطلع شوم. برای این کار روی عکس Paris Hilton کلیک می‌کنم تا انتخاب شود سپس وارد یک صفحه‌ی جدید می‌شوم که دو ستون دارد. در ستون سمت چپ، اخبار مربوط به افراد مشهور و در سمت راست یک سری عکس در این رابطه نمایش داده می‌شود. سربرگ سوم که به نام Favorites است، یک فید خوان می‌باشد. البته امکانات این فید خوان چندان چشمگیر نیست و خیلی ساده طراحی شده است و در مقایسه با Google Reader واقعا پایین‌تر است.

aol

اما آیا My AOL در مقایسه با بقیه بهتر است؟  اگر نظر من را بخواهید نه! در صفحه‌ی شروع My AOL شما چیزی غیر از سرویس‌های خود AOL پیدا نمی‌کنید، هرچند که می‌توانید به آن محتویات دیگری را اضافه کنید اما برای آدم تنبلی مثل من این یک مشکل اساسی است. قسمت Favorites که همان فید خوان است، اصلا حرفی برای گفتن ندارد. چیزی که مرا خیلی آزار می‌داد این است که در فید خوان My AOL گزینه‌ای به نام List View وجود ندارد و تمام فید‌ها در حالت Expended باز می‌شوند و این باعث طول کشیدن نمایش فیدها می‌شود و اگر فید‌ها دارای عکس باشند که اوضاع بدتر هم می‌شود و تبلیغات نیز مزید بر علت است. البته باید توجه داشت که این سرویس در حالت بتا است اما تجربه نشان داده که در نسخه‌ی نهایی هم چندان فرقی با حالت بتا ندارد.

اگر نظر من را بخواهید من برای صفحه‌ی شخصی Netvibes و برای فید خوان Google Reader را ترجیح می‌دهم.

Written by مهیار

ژوئیه 15, 2007 at 4:04 ب.ظ.

نوشته شده در وب, وب2

50 سایت برتر سال از دید مجله‌ی Time

leave a comment »

در خبر‌ها آمده بود مجله‌ی Time (به نظر مجله‌ی معتبری می‌آید و به گفته‌ی خودش با CNN همکاری دارد) طی یک نظرسنجی، لیستی از 50 وبسایت برتر سال 2007 ارائه داده است.نکته‌ی جالب در مورد این نظرسنجی این است که در این لیست نام بسیاری از بزرگان وب دیده نمی‌شود البته شاید سایت‌هایی مثل: Youtub، Felickr ، Wikipedia و… به عنوان سایت‌هایی که همیشه بهترین هستند کنار گذاشته شده و بیشتر به سایت‌های دیگر پرداخته شده است. در ادامه به بررسی این لیست می‌پردازم.(در این جدول شما 25 سایت برتر از نظر رای مردمی را مشاهده می‌کنید)

تعداد رای‌ها دسته بندی نام سایت
7521 صدا و تصویر expertvillage.com
6211 خبری و اطلاعاتی nowpoplic.com
3004 هنری و سرگرمی esty.com
1927 خدمات وب weebly.com
1071 صدا و تصویر last.fm
954 شبکه‌ی اجتماعی stumbleupon.com
836 هنری و سرگرمی chow.com
798 خبری و اطلاعاتی prosper.com
690 صدا و تصویر blinkx.com
593 هنری و سرگرمی wotartist.com
571 خدمات وب ohdontforget.com
474 هنری و سرگرمی yapta.com
453 خبری و اطلاعاتی simpleweather.com
449 شبکه‌ی اجتماعی linkedin.com
444 هنری و سرگرمی cellswapper.com
394 خدمات وب netvibes.com
279 شبکه‌ی اجتماعی bix.yahoo.com
279 صدا و تصویر drivertv.com
267 صدا و تصویر whitecitystories.org
266 هنری و سرگرمی photonhead.com
262 هنری و سرگرمی idealbite.com
257 خبری و اطلاعاتی imtooyoungforthis.com
239 هنری و سرگرمی redfin.com
230 خدمات وب wetpaint.com
205 خدمات وب twitter.com

نتیجه گیری

چیزی که برایم خیلی عجیب بود این است که در این لیست 25 تایی من تنها سه سایت twitter و last.fm و netvibes را می‌شناختم و این با نظرسنجی سایت Webware که چند وقت پیش منتشر شد شباهتی ندارد. به نظر می‌رسد که این اختلاف به خاطر تفاوت در کشور‌ها است چون همان طور که می‌دانید Webware یک سایت آمریکایی است حال آن که Time یک سایت انگلیسی است و این نشان می‌دهد که سلیقه‌ها در کشور‌های مختلف تفاوت زیادی دارد و فکر می‌کنم که اگر چنین نظرسنجی در ایران انجام شود نتایج زمین تا آسمان فرق داشته باشد. نکته‌ی دیگری هم که قابل بررسی است، علاقه‌ی مردم به سایت‌های هنری و سرگرمی است چون از این لیست، 8 سایت مربوط به بخش هنری و سرگرمی است پس بهتر است گسترش دهندگان وب ما به فکر سایت‌های هنری و سرگرمی نیز باشند چون بازار داغی دارد!

در همین زمینه:

منبع: مجله‌ی Time

Written by مهیار

ژوئیه 10, 2007 at 9:27 ب.ظ.

نوشته شده در وب, وب2

من می‌دانم سایتت کجا هاست شده!

with one comment

تا حالا شده بخواهید بفهمید که سایت مورد نظرتان در کجا هاست شده است؟ من چند وقت پیش در تلاش بودم تا بفهم که سایت مورد نظرم در کجا هاست شدهchortkeh-hosting است اما هر چه قدر سعی کردم، موفق نشدم که به آن پی ببرم تا این که دو سه روز پیش به  طور اتفاقی با سایت Who is Hosting This آشنا شدم. بلافاصله یاد آن موضوع افتادم و سریع آدرس آن را وارد کردم و دیدم که بله! کار می‌کند! برای اطمینان آدرس چند سایت دیگر را که می‌دانستم در کجا هاست شده‌اند وارد کردم و دیدم که درست بود! به گفته‌ی خود سایت نتایج ارائه شده توسط آن‌ها در 98٪ مواقع درست هستند و 2٪ دیگر هم می‌تواند عوض کردن هاست و… باشد.(خیلی دلم می‌خواهد بفهمم این سایت از چه تکنولوژی استفاده می‌کند.) البته توجه داشته باشید که در ایران، شرکت‌های ارائه دهنده‌ی خدمات هاستینگ خود مالک آن نیستند و می‌توان آن‌ها را نماینده‌ی شرکت‌های هاستینگ خارجی دانست پس نتایج ارائه شده توسط این سایت به شرکت‌ هاستینگ اصلی اشاره می‌کند و نه به اسم شرکتی که شما هاستتان را خریده‌اید.

برای مثال چرتکه در شرکت Akamai Technologies هاست شده است. از نوشتن مثال‌های دیگر معذورم چون شاید مالکان سایت‌های دیگر نخواهند دیگران بفهمند!؟ اما شما می‌توانید به این سایت بروید و ته و توی قضیه را در بیاورید و برای دوستانتان پز بدهید که من علم غیب دارم و می‌دانم سایتت کجا هاست شده است!

پ.ن: برای کسب اطلاعات بیشتر به FAQ این سایت سر بزنید.

Written by مهیار

ژوئیه 6, 2007 at 12:38 ب.ظ.

نوشته شده در متفرقه, وب, وب2

Zedge آن چه برای تلفن همراهتان نیاز دارید

with 23 comments

سایتی که امروز می‌خواهم معرفی کنم در نوع خودش خیلی معروف است و شاید بسیاری از شما با آن آشنایی داشته باشید اما از آن جا که وظیفه‌ی این وبلاگ اطلاع رسانی است لازم دانستم که آن را معرفی کنم.zedge-logo

Zedge یکی از جامع‌ترین و بزرگ‌ترین سایت‌ها در زمینه تلفن‌های همراه است. (خودم هم تعجب می‌کنم که چه گیری به تلفن همراه دادم!). در واقع Zedge اجتماعی بزرگ از کاربران با هر ملیتی است که منابع این سایت را گسترش می‌دهند و تمام چیز‌هایی که در آن ارائه می‌شود رایگان هستند. چیزی که در اولین نگاه جلب توجه می‌کند راحتی کار با آن است. تمام منابع سایت دسته بندی شده‌اند و شما برای پیدا کردن Theme و Ringtone و… اصلا به مشکل بر نمی‌خورید زیرا کل این‌ها برای  هر مدل گوشی جدا شده‌اند و می‌توانید مطمئن باشید که هر چیزی را دانلود می‌کنید صد در صد با تلفن همراه شما همخوانی دارد.

یکی از قابلیت‌های بی‌نظیر این سایت امکان ساخت Wallpaper ، Ringtone و… برای خود با استفاده از امکانات این سایت است. به عنوان مثال برای ساخت یک Wallpaper ابتدا عکس مورد نظرتان را در سایت آپلود می‌کنید سپس مدل گوشی مورد نظرتان را انتخاب می‌کنید و در مرحله‌ی بعد نرم‌افزار سایت به طور خودکار طول و عرض استاندارد گوشی را تعیین می‌کند و شما می‌توانید قسمت مورد را انتخاب کنید و قسمت‌های زیادی را ببرید(Crop کنید). سپس در مرحله‌ی بعد می‌توانید یک Effect به Wallpaoer خود اضافه کنید و در مرحله‌ی بعد عکستان آماده است می‌توانید آن را دانلود کنید و یا به گالری سایت بفرستید و به اصطلاح آن را به اشتراک بگذارید.

در این سایت هر کاربر یک Profile دارد و چیزی شبیه به Yahoo 360° است یعنی می‌توانید از خودتان و علایقتان بنویسید، دوستانی پیدا کنید و همچنین یک مکان برای معرفی فعالیت‌هایتان است. نکته‌ی جالب در این سایت این است که شما می‌توانید به Profile های کاربران هم‌وطن خود دسترسی داشته باشید، در بین آن‌ها جست و جو کنید و با آن‌ها ارتباط برقرار کنید. این سایت دارای یک انجمن نیز هست که کاربران می‌توانند در آن به بحث و تبادل نظر در تمام زمینه‌های تلفن همراه بپردازند.

تا لحظه‌ی نگارش این پست، Zedge دارای 5.039.552 کاربر ثبت‌شده است و در هر لحظه به تعداد کاربران آن افزوده می‌شود. پیشنهاد می‌کنم حتما سری به آن بزنید.

Written by مهیار

ژوئیه 5, 2007 at 10:41 ق.ظ.

نوشته شده در وب, وب2

گسترش ویکی پدیا وظیفه‌ی ماست

leave a comment »

این پست را به عنوان مقدمه‌ای بر کار خودم می‌نویسم. کاری که به انجام آن واقعا اعتقاد دارم و می‌خواهم تا آن جا که می‌توانم آن را ادامه دهم. انجام این کار نه فقطNohat-logo-nowords-bgwhite-200px   وظیفه‌ی من است بلکه وظیفه‌ی همه‌ی ماست که در گسترش دانش و بالا بردن  سطح آگاهی مردم بکوشیم و به نظر من بهترین کاری که در این رابطه می توانیم انجام دهیم، گسترش Wikipedia، دانشنامه‌ی آزاد است چون در ویکی‌پدیا هرکس به نوبه‌ی خودش و با هر توان و دانش علمی و تخصصی می‌تواند به گسترش آن کمک کند.

 همان طور که می‌دانیم ویکی‌پدیا یک دانشنامه است و تمام زمینه‌ها را در بر می‌گیرد برای همین باید در همه‌ی زمینه‌ها گسترش یابد نه این که در چند زمینه مطالب بسیار داشته باشد و در زمینه‌های دیگر اصلا مطلبی نباشد. پس بهتر است از همین حالا آستین‌ها را بالا بزنیم. هرکس در هر زمینه‌ی که تخصص دارد می‌تواند دانش خود را به ویکی‌پدیا منتقل کند تا همه از آن بهره ببرند.

کسانی هم که تخصص خاصی اما زبان‌هایی مثل انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و … را می‌دانند، ویکی‌پدیا در این زبان‌ها منابعی غنی هستند و می‌توان با ترجمه‌ی آن‌ها به گسترش ویکی‌پدیا به زبان فارسی کمک کنند.

پس بیایید با کمک همدیگر ویکی‌پدیا را به زبان فارسی گسترش دهیم و گامی بزرگ در بالابردن دانش خود برداریم و این دانش را به نسل‌های آینده منتقل کنیم چون گسترش ویکی‌پدیا به زبان فارسی وظیفه‌ی ماست.

Written by مهیار

ژوئیه 4, 2007 at 10:37 ب.ظ.

نوشته شده در وب, وب2, عمومی