چرتکه

گاه نوشت های یک چرتکه در باره‌ی رایانه و موسیقی

Archive for the ‘آموزشی’ Category

XB Zar جانشینی برای Tahoma

with 4 comments

دیروز در پست «Tahoma فونتی پراستفاده اما بی‌روح» گفتم که کمبود یک فونت زیبا و مناسب احساس می‌شود و همین طور گفتم که نحوه‌ی استفاده از آن را توضیح خواهم داد. دوستان لطف کردند و در نظراتشان گفتند که این تغییر باید از سوی مایکروسافت صورت بپذیرد اما راه حل از آن چیزی که شما فکر می‌کنید راحت‌تر است، واقعا راحت‌تر!

همان طور که می‌دانید صفحات وب با HTML نوشته می‌شوند و وظیفه‌ی شکل دادن به HTML را CSS بر عهده دارد. درواقع صفحات وب را می‌توان به یک ساختمان تشبیه کرد که ستون‌ها و آجر‌های آن HTML  و گچ و رنگ آن CSS است. خب، ما در CSS یک دستور داریم به نام font-family که با استفاده از آن فونت مورد نظر را برای نمایش صفحاتمان تعیین می‌کنیم. صبر کنید! نکته‌ی اصلی همین جاست! به نمونه‌ی زیر توجه کنید:

body {
font-family: Tahoma, 'Lucida Grande', Verdana, Arial,
 Sans-Serif;
}

همین طور که می‌بینید من از چندین فونت برای نمایش صفحات استفاده کرده‌ام. چرا؟ فرض کنید فونت Tahoma در کامپیوتر طرف موجود نبود. مرورگر به سراغ فونت بعدی می‌رود و اگر آن هم موجود نبود به سراغ بعدی و… . این روند ادامه دارد تا مرورگر به فونتی برسد که در کامپیوتر طرف موجود باشد و اگر هم هیچ کدام موجود نبود از فونت پیش‌فرضش استفاده می‌کند اما همچین چیزی امکان ندارد چون این‌ها جزو فونت‌های پیش‌فرض ویندوز هستند اما ما می‌توانیم از این قابلیت به نفع خودمان استفاده کنیم. به این مثال توجه کنید:

body {
font-family: 'XB Zar', Tahoma, 'Lucida Grande', Verdana,
 Arial, Sans-Serif;
}

اگر فونت XB Zar موجود نبود مرورگر به سراغ فونت بعدی می‌رود که همانا فونت Tahoma ست و با این کار هیچ مشکلی در نمایش صفحات به وجود نمی‌آید چون اگر فونت زر موجود نبود به سراغ تهوما می‌رود و از آن استفاده می‌کند. تنها کاری که ما باید انجام بدهیم اصلاح این دستور و درخواست از کاربران برای نصب این فونت بر روی کامپیوترشان است. برای این کار سایت IRMUG یک سری بنر تهیه کرده است که شما می‌توانید آن را در گوشه‌ی سایت یا وبلاگتان قرار دهید تا کاربران را هرچه بیشتر با این فونت آشنا کنید.(صفحه‌ی مربوط به بنر‌ها) و برای دانلود این فونت از این لینک استفاده کنید.

هدف من از این پست این نیست که از کاربران بخواهیم یک شبه، تمامشان این فونت را نصب کنند اما ما می‌توانیم با آگاهی دادن به آن‌ها، از آن‌ها بخواهیم برای کمک به حس زیبایی شناسیشان از این فونت استفاده کنند و در واقع ما با این کار روح زیبایی را به کالبد وب فارسی می‌دمیم. به امید وبی سرشار از زیبایی!

پ.ن1: اگر هنوز با توضیحات من قانع نشدید این عکس را ملاحظه کنید.

Written by مهیار

ژوئیه 17, 2007 at 10:41 ق.ظ.

Tahoma فونتی پراستفاده اما بی روح

with 11 comments

امروزه فونت Tahoma به استاندارد بی چون و چرای وب تبدیل شده است. نزدیک به 99٪ سایت‌ها و وبلاگ‌ها از این فونت استفاده می‌کنند و آن یک درصد هم خودم تا به حال نمونه‌اش را ندیدم اما آیا فکر می‌کنید که محبوبیت و گستردگی استفاده از این فونت به خاطر زیبایی و مناسب بودن آن است؟ به نظر من نه! چون در واقع انتخاب دیگری وجود ندارد! کل فونت‌هایی که هم دارای حروف انگلیسی و هم فارسی است سه تا است: Arial، Tahoma و Times. دو فونت دیگر هم به خاطر زیبا نبودن به ندرت استفاده می‌شوند (حالا بگذریم که خود Tahoma هم چندان زیبا نیست) و مشکل کمبود فونت‌های مناسب دیگر واقعا احساس می‌شود.

سایت IRMUG که در واقع سایت کاربران ایرانی سیستم عامل مک است که ابتدا برای رفع کمبود فونت مناسب در مک، اقدام به ساخت یک سری فونت فارسی کرده است و پس از مدتی سری دوم این فونت‌ها را با نام X2 عرضه کره است که قابلیت استفاده در سیستم عامل‌های ویندوز و لینوکس را نیز دارد.

توصیف این قلم‌ها از زبان سازنده:

قلم‌های سری ایکس۲ بر اساس قلم‌هائی که به رایگان در دسترس عموم قرار دارند ساخته شده و برای زبانهای فارسی، عربی، اردو، پشتو، دری، ازبک، کردی، ترکی قدیم (عثمانی) و ترکی جدید (لاتین) تعمیم داده شده‌اند.

این قلم‌ها به دو تکنولوژی OpenType و AAT مجهز بوده و بر روی هر پلاتفرمی – مک یا ویندوز و لینوکس – قابل استفاده هستند.

اما حالا می‌گویید چه نیازی به این فونت‌ها داریم؟ در توضیحات سازنده جواب این سوال را پیدا خواهید کرد:

لازمهٔ قلم فارسی برای وِب وجود حروف لاتین در خود قلم میباشد و بدین ترتیب بسیاری از قلم‌های فارسی و عربی که حروف لاتین ندارند به درد وِب نمی‌خورند و البته برخی، حروف ویژهٔ فارسی هم ندارند که آن بحث دیگریست.

تاهوما، تایمز و اریال قلم‌های لاتینی هستند که برای متون لاتین طراحی شده‌اند که ضمناً حروف فارسی و عربی نیز دارند. تنظیمات این قلم‌ها همگی بر اساس نمایش optimal حروف لاتین صورت پذیرفته‌اند. مثلاً در حالی که حروف فارسی تایمز و اریال عیناً از یکدیگر کپی شده‌اند، فاصلهٔ خطوط این دو قلم تفاوت دارد و این تفاوت بخاطر تفاوت حروف لاتین این دو قلم و ضرورت های بهترین شیوهٔ نمایش حروف لاتین این قلم‌ها می‌باشد.

برای اینکه حروف فارسی و عربی، بخاطر ویژگی نوشتاری خودشان، از مرزهای این فاصلهٔ خطوط تجاوز نکنند، اندازهٔ حروف در تایمز و اریال به اندازه‌ای کوچک شده است که در این فاصله بگنجد. این امر بزرگنمائی حروف فارسی را برای یک سایز مشخص قلم اریال یا تایمز بسیار کاهش داده است. جنبهٔ مثبت این امر این است که متن فارسی، اگرچه کوچک ولی از قواعد اساسی استتیک حروف فارسی و عربی تبعیت می‌کند.

تاهوما از سوی دیگر، راه حل دیگری را برگزیده است. تاهوما برای مراعات بزرگنمایی در محدوده ای که حروف لاتین تاهوما برایش مشخص کرده‌اند، سر و دُم حروف فارسی و عربی را قیچی کرده است، آنها را بالا و پائین کرده است تا در این محدوده بگنجد. این اگرچه هدف اصلی این طراحی، یعنی خوانا بودن متن فارسی در قلم سیستم را عملی کرده است، ولی در فقدان آلترناتیو برای کاربران فارسی زبان، لطمهٔ سنگینی به حس زیبائی شناسی کاربران فارسی زبان، بویژه نسل جوان‌تر وارد آورده است. مخالفت من با تاهوما، مخالفت با فرسایش حس زیبا شناسی خط فارسی در میان کاربران کامپیوتر است. حساسیت من حتی به شکل خط تاهوما هم نیست. در کار صفحه پردازی هرگونه ابتکاری جایز است. حساسیت من به نقشی است که تاهوما در فضای وِب فارسی پیدا کرده است و به استاندارد بالفعل نمایش متون فارسی در وِب بدل گشته است.

یک قلم فارسی مناسب وِب، قلمی است که حروف لاتین دارد ولی فاصلهٔ خطوط برای نمایش مناسب متن فارسی تنظیم شده است. این فاصله شاید برای حروف لاتین زیاد باشد ولی برای زبانهای فارسی و عربی و… مناسب است. حروف لاتین تنها به عنوان پشتیبان برای متن فارسی در نظر گرفته شده‌اند. در واقع در یک قلم فارسی برای وِب، همان معامله‌ای با حروف لاتین شده است که تایمز و اریال و دیگر قلم‌های کنونی فارسی یا عربی به پیش‌کسوتی یا پیروی از آن، با فارسی کرده اند. یعنی اینکه حروف لاتین در یک قلم فارسی برای وِب، تابعی از ملازمات استتیک خط فارسی شده است. پس به همان اندازه که یک قلم فارسی وِب برای متون صرفاً لاتین نامناسب است، یک قلم لاتین مثل اریال نیز برای متون صرفاً فارسی نا مناسب است… چه به لحاظ ریزی و چه به لحاظ غیر optimal بودن فاصلهٔ خطوط.

متن کامل توضیحات سازنده را در اینجا بخوانید.

فونتی که آن‌ها برای حل این مشکل ساخته‌اند XB Zar نام دارد. من این فونت را امتحان کردم و دیدم که واقعا زیبا و مناسب فارسی است. هم حروف فارسی آن زیبا هستند و هم حروف لاتین آن اما تعجب می‌کنم هیچ گونه حمایتی از کار ارزنده‌ی آن‌ها نشده است و من در هیچ سایت و یا وبلاگی ندیدم که حتی آن را معرفی کند… بگذریم. به هر حال من که وظیفه‌ی خود دانستم تا آن را معرفی کنم و در پست بعدی نحوه‌ی استفاده از آن را توضیح خواهم داد.

Written by مهیار

ژوئیه 16, 2007 at 3:54 ب.ظ.

چگونگی ترجمه‌ی فید‌ها به انگلیسی

leave a comment »

در اینترنت در کنار سایت‌ها و وبلاگ‌های پربار انگلیسی زبان، سایت‌ها و وبلاگ‌های غنی دیگری به زبان‌های آلمانی، فرانسوی، روسی، چینی و… وجود دارد اما خیلی از ما چون این زبان‌ها را بلد نیستیم، نمی‌توانیم از مطالب آن‌ها بهره ببریم، چه برسد به این که مشترک فید آن‌ها بشویم و مطالب آن‌ها را دنبال کنیم. به لطف Google Translator و BabelFish می‌توانیم مطالب آن‌ها را به زبان انگلیسی ترجمه کنیم(ان شاء الله ترجمه‌ به فارسی چند دهه‌ی دیگر!) اما اگر بخواهیم فید آن‌ها را ترجمه‌شده دریافت کنیم چی؟

چند رور پیش در سایت Webware مطلبی خواندم تحت عنوان «چگونگی ترجمه‌ی RSS Feed ها«. خیلی برایم جالب بود. سریع دست‌به‌کار شدم تا فید سایت Zweinull را ترجمه کنم. طبق دستور‌های نویسنده تمام کار‌های مورد نیاز را انجام دادم و در آخر دیدم که بله! کار می‌کند.(عکس) خیلی خوشحال و خندان دکمه‌ی Subscribe را زدم تا فید نهایی را به Google Reader بفرستم اما نمی‌دانم چرا صفرا فزود( یادم است که دز یکی از درس‌های ادبیات سال دوم دبیرستان بود) یعنی به زبان خودمانی برعکس از آب در آمد. تیتر هر فید ترجمه شده بود اما مطالب درونش همان زبان آلمانی بود. به هر حال من که موفق نشدم. تجربیات خودم را برایتان می‌نویسم شاید شما موفق شدید.(از عکس‌های منبع اصلی استفاده کرده‌ام).

به Yahoo! Pipes بروید و روی دکمه‌ی «Creat a pipe» کلیک کنید، سپس آیتم « Fetch  Feed» را از قسمت ابزار‌ها در سمت چپ صفحه بکشید و در محیط کاری رها کنید و ادرس فید مورد نظر را در این آیتم در قسمت URL بنویسد.

از لیست «Operator Section» در قسمت ابزار‌ها آیتم BabelFish را بکشید و در محیط کاری رها کنید، زبان مورد نظرتان را برای ترجمه انتخاب کنید و سه آیتم Fetch Feed و BabelFish و Pipe Output را با کشیدن و وصل کردن دایره‌های زیرشان با هم مرتبط کنید.

دکمه‌ی «save» را در بالای محیط کاری بزنید و یک نام به فید نهاییتان بدهید، سپس دکمه‌ی «Run Pipe» را بزنید تا نتیجه‌ی کار خود را ببینید.

پ.ن: اگر موفق شدید ما را بی نصیب نگذارید.

Written by مهیار

ژوئن 22, 2007 at 12:14 ب.ظ.

نوشته شده در وب, وب2, آموزشی

آینده‌ی ذخیره‌ی داده‌ها چیست

with one comment

همه می‌دانیم که سرعت CPU و RAM بسیار بالاست اما چه چیز باعث شده که سرعت کامپیوتر‌ها از نظر کارایی در حد مورد انتظار نباشد؟ این افت سرعت به دلیل وجود تنها باز مانده‌ی مکانیکی کامپیوتر‌ها یعنی HDD است. زمانی که از کامپیوتر داده‌ای را درخواست می‌کنیم، دیسک هارد شروع به گردش کرده و سوزن هارد داده‌ها را می‌خواند.( سرعت خواندن داده‌ها هم بستگی به سرعت گردش دیسک هارد دارد ) و این فرایند مکانیکی موجب افت سرعت می‌شود. برای رفع این مشکل دانشمندان SSD را عرضه کردند.

SSD برپایه‌ی فناوری Flash-Memory ساخته شده‌است. همان طور که می‌دانید حافظه‌های فلش به طور گسترده در حافظه‌های قابل حمل مورد استفاده قرار می‌گیرد. در SSD خبری از اجزای مکانیکی نیست، برای همین سرعت آن‌ها بسیار بالاتر از هارد‌های سنتی است. فناوری Flash-Memory که SSD ها بر پایه‌ی آن‌ها ساخته شده‌اند دو اشکال عمده داشتند: قیمت و محدودیت چندباره نوشتن داده‌ها.

با پیشرفت فناوری و ارزان شدن چیپ‌های مورد استفاده در حافظه‌های فلش قیمت آن رو به کاهش است اما هنوز با هارد‌های سنتی اختلاف قیمت قابل توجهی دارند. همچنین شرکت‌های تولید کننده‌ی این نوع حافظه‌ها با استفاده از نیمه‌هادی‌ها و افزودن برنامه‌هایی به آن‌ها محدودیت نوشتن چندباره داده‌ها را بهبود بخشیده‌اند.

حالا این SSD ها چه مزایای دیگری دارند؟ SSD ها مصرف انرژی کمتری دارند و کارکرد بهتری به خصوص در زمان Startup ارائه می‌دهند. همچنین با استفاده از SSD ها می‌توان laptop های کوچکتری نیز ساخت. منتظر کامپیوتر‌هایی با سرعت و مصرف کمتر انرژی باشید.

منابع: WikiPedia , NewsFactor

Written by مهیار

ژوئن 17, 2007 at 8:24 ق.ظ.

نوشته شده در آموزشی, سخت افزار

معرفی دو Plug-in کارآمد در Windows Live Writer

leave a comment »

فکر می‌کنم خیلی از اهالی اینترنت و به خصوص وبلاگ‌نویسان نرم‌افزار Windows Live Writer را می‌شناسند.( البته قبلا هم در باره‌اش نوشته‌ام ). نرم‌افزاری که به نظر من یکی از یهترین کارهای Microsoft است و با این کارش وبلاگ‌نویسی را بسیار آسان‌تر کرده‌است. نسخه‌ی جدید این نرم‌افزار به تازگی منتشر شده‌است و می‌توانید از اینجا دانلود کنید. وبلاگ‌های عصرونه و IT World هم در باره‌ی ویژگی‌های جدید این برنامه نوشته‌اند که می‌توانید بخوانید.

امروز می‌خواهم دو Plug-in مفید این برنامه را معرفی کنم:
Insert Acronym Tags: در زبان انگلیسی کلمات مخفف یا کوتاه‌نوشت‌ها بسیار زیادند و مخصوصا در قسمت کامپیوتر و IT بسیار کاربرد دارد. اما شاید خیلی ها ندانند که این کوتاه‌نوشت از چه کلماتی ساخته‌شده است. در HTML دو Tag مختلف به نام abbr و acronym هست که تگ ancronym برای کوتاه‌نوشت‌هایی است که مانند یک کلمه تلفظ می‌شوند. با استفاده از این Plug-in می‌توانید به راحتی از کوتاه‌نوشت‌ها استفاده کنید.

Insert Website Image : این Plug-in واقعا به درد بخور است ومخصوصا برای استفاده در وبلاگ‌ها بسیار مفید است زیرا معمولا فضای زیادی برای قرار دادن تصاویر بزرگ ندارند، پس بهترین کار استفاده از یک thumbnail ( تصویر بندانگشتی ) است. از دیگر مزایای یک تصویر بندانگشتی می‌توان به کاهش حجم تصاویر اشاره کرد چون زمانی که ابعاد یک تصویر را تعیین می‌کنید حالا هرچه قدر هم کوچکش کنید باز هم همان مقدار حجم اصلی تصویر دانلود می‌شود اما تصویر بندانگشتی حجم کمتری دارد و بیننده مجبور نیست مدت زمان زیادی منتظر بماند تا تصویر دانلود شود همچنین میتوان تصویر بندانگشتی را یک پیش‌نمایش از تصویر اصلی دانست.

برای دانلود این Plug-in ها به این آدرس بروید.

Technorati tags: ,

Written by مهیار

ژوئن 3, 2007 at 12:02 ب.ظ.

عذاب وجدان یک وبلاگ‌نویس

with one comment

داشتم فکر می‌کردم اگر در ایران CopyRight اعمال شود، چه اتفاقی می‌افتد؟ در مورد خودم یک سرکی تو کامپیوترم کشیدم و حساب کردم چه قدر نرم‌افزار و چیز‌های کپی هست! از خود ویندوز که بگذریم( که حداقل 150 دلار قیمت دارد ) برنامه‌ی Photoshop هست که حدود 600 دلار قیمت دارد، برنامه‌ی Dreamweaver هست که حدود 400 دلار قیمت دارد، نرم‌افزار‌های Office هست که فکر کنم حدود 200 دلار قیمت دارد، برنامه‌ی TuneUp Utilities هست که حدود 40 دلار قیمت دارد، برنامه‌های TopStyle و StyleMaster هستند که حدود 140 دلار قیمت داردند، حدود 20 تا بازی دسکتاپی که فکر کنم روی هم 400 دلار قیمت داشته باشند و تقریبا 2000تا آهنگ ایرانی و خارجی که نمی‌دانم قیمتشان چه قدر می‌شود! فکر کنم کل نرم‌افزار و آهنگ‌ها و بقیه‌ی خرت و پرت‌ها روی هم 2000 دلار ( که به پول ما فکر کنم حدود 2 میلیون تومان بشود! ) قیمت داشته‌باشند! وای خدایا من این همه پول از کجا بیاورم… .

تصمیم گرفتم ( یک چیزی تو مایه‌های تصمیم کبرا ) که از این به بعد تا آن جایی که می‌توانم از برنامه‌های رایگان و ارزان استفاده کنم. سعی می‌کنم نرم‌افزار‌های خوب و رایگانی که پیدا می‌کنم را در اینجا معرفی کنم تا بقیه هم استفاده کنند. البته یک سری هم قبلا معرفی کرده‌بودم که می‌توانید از آن‌ها هم استفاده کنید.

Written by مهیار

مه 31, 2007 at 8:20 ق.ظ.

نوشته شده در نرم افزار, آموزشی, عمومی

اندر فواید افزونه‌ی Web Developer

leave a comment »

نمی‌فهم چرا تا به حال این افزونه (اکستنشن) را ندیده بودم، البته افزونه‌ی معروفی است و شاید خیلی‌ها آن را بشناسند اما ممکن است که به قدرتش پی نبرده باشند. اول باید بگویم که این افزونه با افزونه‌های دیگر خیلی فرق دارد. اگر از من بخواهید که این افزونه را در یک خط توصیف کنم با بگویم که: شخصی سازی تا کجاها با این افزونه پیش نمی‌رود!!

شرح افزونه:

این یکی از حرفه‌ای‌ترین و بهترین افزونه‌هایی است که دیده‌ام. این افزونه از ده بخش اصلی تشکیل شده است و به صورت یک تولبار درون پنجره‌ی فایرفاکس قرار می‌گیرد. بخش اول به‌نام Disable است که از این راه می‌توانید Java ، Java Script ، Cache مرورگر ، رنگ‌های صفحه و … را غیر فعال کنید. بخش دوم به‌نام Cookies است و مربوط به مدیرت Cookie ها می‌باشد که شامل گزینه‌هایی برای حذف یا غیرفعال کردن Cookie است. بخش سوم برای مدیرت CSS می‌باشد که واقعا بخش به‌دردبخوری است (در پست‌های قبلی اشاره ‌کرده‌بودم که دو افزونه‌ی اصلی برای کنترل CSS وبسایت‌ها به نام‌های Stylish و GreaseMonkey معرفی کرده بودم که هرکدام مشکلات مختلفی را ایجاد می‌کردند مثلا، Stylish باعث می‌شد که اندازه‌ی فونت سایت‌ها کوچک بشود و GreaseMonkey باعث می‌شد که فونت تمام سایت‌ها Tahoma بشود و من حتی یک Style هم برایشان تعریف نکرده بودم اما با استفاده از این افزونه تا آن‌جایی که من تست کردم مشکلی پیش نیامده است.) و شما می‌توانید برای هر سایتی Style تعریف کنید. بخش چهارم به‌نام Forms است که برای مدیریت فورم‌های ثبت‌نام می‌باشد و دارای گزینه‌های مختلف و مفیدی است. بخش پنجم به‌نام Images است و مربوط به مدیریت عکس‌ها می‌باشد که در آن گزینه‌های مختلفی برای پنهان کردن یا غیرفعال کردن عکس‌ها وجود دارد. بخش ششم Information نام دارد و اطلاعات کاملی در مورد تک تک اجزای صفحه‌ی در حال مشاهده به شما می‌دهد و حتی تعداد رنگ‌های به کار رفته در صفحه را با مقدار هگزادسیمالشان نشان می‌دهد. بخش هفتم واقعا جالب است چون شامل ابزار‌های هیجان‌انگیزی مانند ذزه‌بین ، خط‌کش ، پاک کردن حافظه‌ی مرورگر و … است. بخش هشتم Outlines نام دارد و کارش این است که به دور عنصری‌های (Elements) مربوط به یک خانواده یک کادر می‌کشد و محدوده‌ی آن را مشخص می‌کند. بخش نهم مربوط به دستکاری در Rendering صفحه است و Resize نام دارد و بخش دهم به‌نام Tools است و شامل ابزارهایی برای چک کردن صحت CSS ، HTML ، Feed و … می‌باشد.

حالا خودتان قضاوت کنید، این افزونه است یا یک برنامه‌ی کامل!

Written by مهیار

مه 10, 2007 at 11:25 ب.ظ.

نوشته شده در وب, وب2, آموزشی